علوم پیراپزشکی و بهداشت نظامی

مقدمه:دروس علوم پایه، زیربنای آموزش رشته هوشبری را تشکیل می‌دهند و میزان تناسب محتوای آن‌ها با نیازهای آموزشی و حرفه‌ای دانشجویان، نقش مهمی در کیفیت برنامه درسی ایفا می‌کند. این پژوهش با هدف طراحی و بررسی ویژگی‌های روان‌سنجی ابزاری برای ارزیابی محتوای دروس علوم پایه و همچنین ارزیابی این دروس از دیدگاه اعضای هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی آجا انجام شد.
مواد و روش‌ها:این پژوهش کاربردی با روش ترکیبی اکتشافی متوالی و رویکرد طراحی ابزار انجام شد. در مرحله کیفی، گویه‌های اولیه پرسشنامه از طریق مرور منابع و بررسی آن‌ها در جلسات مشورتی با 10 نفر از خبرگان استخراج و پالایش شد. در مرحله کمی، روایی صوری، روایی محتوایی و روایی مفهومی ابزار با استفاده از نظر ۱۰ نفر از خبرگان بررسی و پایایی آن با ضریب آلفای کرونباخ ارزیابی شد. سپس نسخه نهایی پرسشنامه ۱۳ گویه‌ای به روش نمونه‌گیری در دسترس در اختیار ۲۹ نفر از اعضای هیئت علمی علوم پایه و هوشبری قرار گرفت. داده‌ها با استفاده از آمار توصیفی شامل میانگین، انحراف معیار، فراوانی و درصد در نرم‌افزار SPSS نسخه ۲۶ تحلیل شدند.
یافته‌ها:تمامی گویه‌های پرسشنامه از شاخص تأثیر بالاتر از 5/1، مقادیر CVR بین 0/80 تا 1/00 و CVI بین 0/93 تا 1/00 برخوردار بودند. همچنین میانگین توافق خبرگان 89/23 درصد، ضریب Fleiss' Kappa برابر با 0/73 و آلفای کرونباخ کل ابزار 0/837 به دست آمد که بیانگر ویژگی‌های روان‌سنجی قابل قبول پرسشنامه است. در ارزیابی محتوای دروس، میانگین نمرات گویه‌ها بین 3/31 تا 4/69 متغیر بود. بر اساس نتایج توصیفی، بعد «ضرورت و اهداف» بیشترین و بعد «کفایت و به‌روز بودن محتوا» کمترین میانگین را کسب کرد. همچنین اعضای هیئت علمی پیشنهادهایی برای به‌روزرسانی برخی مباحث و تقویت ارتباط محتوای دروس با نیازهای حرفه‌ای دانشجویان ارائه کردند.
نتیجه‌گیری:از دیدگاه اعضای هیئت علمی شرکت‌کننده، محتوای دروس علوم پایه رشته هوشبری در مجموع از وضعیت مطلوبی برخوردار است، هرچند برخی مباحث نیازمند بازنگری و به‌روزرسانی هدفمند هستند. همچنین ابزار طراحی‌شده از ویژگی‌های روان‌سنجی قابل قبولی در جامعه مورد مطالعه برخوردار بود. با توجه به محدود بودن حجم نمونه و تک‌مرکزی بودن پژوهش، انجام مطالعات چندمرکزی با حجم نمونه بزرگ‌تر برای بررسی بیشتر ویژگی‌های روان‌سنجی ابزار و ارزیابی جامع‌تر برنامه درسی توصیه می‌شود.