علوم پیراپزشکی و بهداشت نظامی

مقدمه: شیوع دیابت در سراسر جهان در دهه گذشته به طور قابل توجهی افزایش یافته است. انسولین گلارژین ۱۰۰ واحد در میلی‌لیتر یک روش درمانی رایج برای بیماران مبتلا به دیابت نوع ۲ است. عوارض جانبی این دارو شامل افت قند خون است؛ بنابراین، زمان تزریق نقش کلیدی در مدیریت دیابت دارد. هدف از این مطالعه مقایسه اثرات انسولین گلارژین صبح و عصر بر تغییرات قند خون بیماران مبتلا به دیابت نوع ۲ بود.

مواد و روش‌ها: این مطالعه کارآزمایی بالینی تصادفی متقاطع بر روی ۴۰ بیمار مبتلا به دیابت نوع ۲ که به کلینیک غدد بیمارستان امام رضا (ع) تهران بین سال‌های 1403 تا 1404 مراجعه کرده بودند، انجام شد. در مرحله اول، همه بیماران به مدت سه ماه انسولین گلارژین (۱۰۰ واحد در میلی‌لیتر) را شب‌ها دریافت کردند. سپس، در دوره سه ماهه بعدی، این دارو صبح‌ها تزریق شد. پروفایل گلوکز و لیپید بیماران در پایان هر دوره ارزیابی شد. برای تجزیه و تحلیل از آزمون‌های تی زوجی و آزمون‌های آماری ویلکاکسون استفاده شد.

یافته‌ها: میانگین سنی شرکت‌کنندگان در مطالعه 7/59 ± 64/47 سال بود. کاهش آماری معنی‌داری در بروز هیپوگلیسمی با انسولین گلارژین صبحگاهی در مقایسه با انسولین عصرگاهی در همه شرکت‌کنندگان (0/02P=)، در زنان (0/03P=) و در بیماران کمتر از ۶۵ سال (0/04P=) مشاهده شد. سطح تری‌گلیسیرید در تمام بیماران (0/04P=)، در زنان (0/017P=) و در بیماران زیر 65 سال (0/008P=) با انسولین صبحگاهی به طور قابل توجهی بالاتر بود. همچنین، سطح قند خون ناشتا در زنان (0/04P=) و سطح قند خون دو ساعت پس از ناشتا در بیماران 65 سال و بالاتر (0/048P=) با انسولین صبحگاهی بالاتر بود.

نتیجه‌گیری: نتایج این مطالعه نشان داد که تزریق انسولین گلارژین صبحگاهی در بیماران مبتلا به دیابت نوع ۲، در مقایسه با تزریق عصرگاهی، میزان بروز هیپوگلیسمی را کاهش می‌دهد؛ در حالی که تفاوت معنی‌داری در شاخص‌های کنترل قند خون وجود ندارد. همچنین، تزریق در عصر با کاهش سطح تری‌گلیسیرید همراه بود. از این یافته‌ها می‌توان برای بهینه‌سازی انتخاب زمان تزریق و طراحی درمان‌های شخصی‌سازی‌شده برای بهبود ایمنی و اثربخشی درمان دیابت استفاده کرد.