fa بررسی آثار رادیوبیولوژیکی و راهکارهای مراقبت‌های پزشکی بعد از انفجار هسته ای چکیده مقالات article abstracts مروری review <p dir="RTL"><strong>مقدمه: </strong>تابش گیری فردی پس از یک انفجار هسته‌ای (بمب اتمی) دوز زیادی را با آهنگ بالایی به افرادی که در نزدیکی محل وقوع انفجار و ناحیه ریزش اتمی قرار دارند، تحویل می‌دهد. در این تحقیق آسیب‌های ایجاد شده در اثر تابش پرتو به انسان و مدل‌های حیوانی مورد مطالعه قرار خواهند گرفت و اساس و پایه‌ای برای ارائه خدمات پزشکی و روش‌های مدیریتی هنگام بروز چنین حوادثی ارائه خواهد شد.</p> <p dir="RTL"><strong>مواد و روش‌ها: </strong>این تحقیق از نوع نظری و از لحاظ روش به شیوه تحلیل محتوا (<span dir="LTR">Content Analysis</span>) با جستجو واژه‌های کلیدی اقدامات مراقبتی، انفجار هسته<span dir="LTR">&shy;</span>ای، اثرات رادیوبیولوژیکی پرتو، سندرم حاد تشعشعی و سوانح تشعشعی در پایگاه‌های اینترنتی <span dir="LTR">google scholar</span>، <span dir="LTR">science direct</span>، <span dir="LTR">pubmed</span> و <span dir="LTR">Scopus</span> انجام گرفته است. بعد از انجام جستجو، از میان مقالات به دست آمده، 10 مقاله برگزیده شده و بر اساس آن‌ها این مقاله به نگارش در آمده است.</p> <p dir="RTL"><strong>یافته‌ها:</strong> تابشگیری&shy;های بیش از <span dir="LTR">Gy</span>2 به کل بدن، که در نواحی ریزش اتمی و نواحی نزدیک‌تر به محل وقوع انفجار رخ می‌دهند، باعث ایجاد سندرم‌های تابشی (آثار قطعی پرتو) خواهد شد که شامل سندرم خونی، سندرم سیستم گوارشی، سندرم پوستی و سندرم سیستم اعصاب مرکزی و عروقی می‌گردد. ایجاد و شدت این سندرم‌ها به فاکتورهایی نظیر دوز تابشی، آهنگ دوز، نوع پرتو تابشی (پرتو گاما، پرتو نوترونی، پرتو گاما همراه با نوترون و ...)، حفاظت بخش‌هایی از بدن در برابر پرتو، سن، جنسیت، حساسیت ذاتی فرد به پرتو و اقدامات پزشکی بعدی برای درمان اثرات پرتوهای یونیزان بستگی دارد. ترکیب تابشگیری فردی به همراه تروما، سوختگی یا هر دو باعث ایجاد آسیب‌های بسیار بدتری نسبت به پرتوگیری به تنهایی خواهد شد. فعالیت‌های پشتیبانی کننده نظیر تجویز آنتی‌بیوتیک‌ها، بالا بردن و حفظ مایعات بدن و احتمالاً سیتوکین های مغز استخوانی و پیوند مغز استخوان می‌توانند باعث بهبود در برخی از آسیب‌های ایجاد شده پرتویی گردند. منابع موجود و در دسترس برای انجام مراقبت‌های پشتیبانی کننده و درمانی نسبت به افراد آسیب دیده، بسیار کمتر بوده و دسترسی به همین منابع هنگام وقوع انفجارهای هسته‌ای برای بیماران، بسیار محدود می‌باشد.</p> <p dir="RTL"><strong>بحث و نتیجه گیری: </strong>به دلیل کمبود شدید در منابع موجود و در دسترس برای انجام مراقبت‌های درمانی و پشتیبانی کننده، نمی‌توان این مراقبتها را برای همه افراد آسیب دیده اجرا نمود. بنابراین نیاز است، ابتدا افرادی که باید این اقدامات را برای آن‌ها انجام داد، مشخص نمود. مناسب‌تر این است که ابتدا با روش‌های دوزیمتری بیولوژیکی، دوز دریافتی بیمار بررسی شده و با توجه به علائم بیمار، نوع سندرم حاد تشعشعی وی مشخص شود و پس از دسته بندی بیماران اقدام به انجام مراقبت‌های درمانی از بیماران مد نظر نمود. ضروری است که با توجه به منابع محلی و ملی، برنامه‌ای جامع برای انجام این مراقبت‌ها، برنامه‌ای برای آموزش افرادی که بتوانند این مراقبت‌ها را اجرا نمایند و بانک اطلاعاتی&shy;ای شامل اطلاعات منابع در دسترس، راهنمایی برای انجام مراقبت‌های درمانی و پشتیبانی کننده و اطلاعات بیماران و آسیب دیدگان سوانح پرتویی، تهیه شود تا بتوان هنگام وقوع چنین حوادثی، استفاده بهینه‌ای از منابع موجود، داشت. در این تحقیق آثار طولانی مدت تشعشع مانند سرطان زایی، تغییرات ژنتیکی، نقص ژنتیکی در نسل‌های آینده و ... مورد بررسی قرار نگرفته‌اند و تنها اثرات کوتاه مدت تشعشع مد نظر بوده است.</p> <p><strong>Introduction:</strong> Individual exposure after a nuclear detonation (atomic bomb) delivers&nbsp;abundant doses with high dose rates to the people who were located near the nuclear detonation&nbsp;location or within the fallout zone. Effects of the radiation to the humans and animal models will&nbsp;be studied and a fundamental ground work of medical services and managing systems for such<br> accidents would be provided in this article.<br> <strong>Methods and Materials:</strong> This research is theoretical and analytical method that was&nbsp;performed by searching care proceedings, nuclear detonation, radiobiological effects, acute&nbsp;radiation syndrome and radiation accidents key words in the Google Scholar, Science Direct,&nbsp;PubMed and Scopus web sites in terms of content (Content Analysis). This article was written&nbsp;based on the 10 chosen articles which were found after the research in the internet web sites.<br> <strong>Results:</strong> Whole-body doses >2 Gy which was found in the fallout zones or in the areas&nbsp;near the detonation location, can produce clinically significant acute radiation syndrome&nbsp;(ARS)(definite radiation effects), which classically involves the hematologic, gastrointestinal,&nbsp;cutaneous, and cardiovascular/central nervous systems. The severity and presentation of&nbsp;ARS are affected by several factors, including radiation dose and dose rate, inter-individual&nbsp;variability in radiation response, type of radiation (e.g., gamma alone, gamma plus neutrons),&nbsp;partial-body shielding, and possibly age, sex, and certain preexisting medical conditions. The&nbsp;combination of radiation with trauma, burns, or both (i.e., combined injury) confers a worse&nbsp;prognosis than the same dose of radiation alone. Supportive care measures, including fluid&nbsp;support, antibiotics, and possibly myeloid cytokines (e.g., granulocyte colony-stimulating&nbsp;factor), can improve the prognosis for some irradiated casualties. Available resources for the&nbsp;supportive and therapeutic cares were far less than demands of the extents of injuries and&nbsp;access to these resources for the patients and injured people will be very limited during the&nbsp;nuclear detonations and its consequences.<br> <strong>Discussion and Conclusion:</strong> Because of the leakage and hard limitations in the resources&nbsp;availability for supportive and medical cares, it will be impossible to apply these cares and&nbsp;services for all of the patients and injured people after the nuclear detonation. It is necessary to&nbsp;determining the patients who must receive these cares. It is more appropriate to evaluate the&nbsp;absorbed dose of the all injured people by applying the biological dosimetry methods. Regarding&nbsp;to the patient symptoms and absorbed dose, type of the ARS syndrome will be determined.&nbsp;After the patients division, selected patients will be undergoing medical and supportive cares.&nbsp;For optimal use of available resources it is necessary to provide a general plan for doing&nbsp;these cares and services, guidance for training people who want to do medical and supportive&nbsp;cares for the radiation injured patients and building a database of the radiation accidents&nbsp;injured patient&rsquo;s data. Long term radiobiological effects such as the cancer, teratogenesis, and&nbsp;heritable genetic effects were not evaluated and just initial effects of radiation were discussed&nbsp;in this study.</p> اقدامات مراقبتی, انفجارهای هسته‌ای, اثرات رادیوبیولوژیکی, سندرم حاد تشعشعی, سوانح تشعشعی Care proceedings, Nuclear detonation, Radiobiological effects, Acute radiation syndrome, Radiation accidents 44 55 http://jps.ajaums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-36&slc_lang=fa&sid=1 Amin Banaei امین بنایی amin.banaii@modares.ac.ir 1003194753284600193 1003194753284600193 Yes AJA University of Medical Sciences دانشگاه علوم پزشکی آجا