علوم پیراپزشکی و بهداشت نظامی

مقدمه: براکی‌تراپی با آهنگ دوز بالا به‌عنوان یکی از موثرترین تکنیک‌های پرتودرمانی برای درمان تومورهای موضعی است، اما مقاومت برخی تومورها و محدودیت در افزایش دوز بدون آسیب به بافت‌های سالم همچنان چالش‌برانگیز است. استفاده از نانوذرات با عدد اتمی بالا به‌عنوان حساس‌کننده‌های پرتویی، رویکردی نویدبخش برای غلبه بر این محدودیت‌ها محسوب می‌شود.
مواد و روش‌ها‌: این مرور نظام‌مند بر اساس دستورالعمل‌های PRISMA 2020 انجام شد. جست‌وجوی گسترده‌ای در پایگاه‌های داده معتبر برای شناسایی مطالعاتی که از شبیه‌سازی مونت‌کارلو )مانند MCNP، Geant4  و... ) جهت بررسی اثر نانوذرات بر تقویت دوز در براکی‌تراپی با منابع با آهنگ دوز بالا استفاده کرده بودند، صورت گرفت.
یافته‌ها: نتایج نشان داد که نانوذرات بیسموت (Z=83) و طلا (Z=79) بیشترین افزایش دوز جذبی را ایجاد می‌کنند، در حالی که نانوذراتی با عدد اتمی پایین‌تر مانند آهن و تیتانیوم اثر ناچیزی داشتند. فاکتور افزایش دوز در مطالعات مختلف بین 1٫008 تا 2٫8 گزارش شد و رابطه‌ای مستقیم با غلظت نانوذرات داشت؛ هرچند در غلظت‌های بسیار بالا پدیده اشباع و کاهش کارایی مشاهده شد. اندازه نانوذره نقش ثانویه اما قابل توجهی داشت، به‌ویژه در منابع کم‌انرژی. وابستگی شدید فاکتور افزایش دوز به انرژی منبع نیز تأیید شد؛ بیشترین کارایی در منابع کم‌انرژی (یوتربیوم-169) و کمترین در منابع پرانرژی (کبالت-60) مشاهده گردید.
نتیجه‌گیری: این مرور نظام‌مند نشان می‌دهد که ترکیب نانوذرات با عدد اتمی بالا، به‌ویژه طلا و بیسموت، با منابع با آهنگ دوز بالا کم‌انرژی می‌تواند به‌طور قابل توجهی دوز تومور را افزایش دهد بدون اینکه دوز بافت سالم را افزایش دهد و به‌عنوان یک راهبرد نویدبخش در آینده پرتودرمانی سرطان مطرح شود.