علوم پیراپزشکی و بهداشت نظامی

مقدمه: عفونت ادراری مرتبط با کاتتر (Catheter-Associated Urinary Tract Infection; CAUTI) از شایع‌ترین عفونت‌های بیمارستانی و شاخص‌های ایمنی بیمار است که با افزایش طول بستری، هزینه‌های درمانی و مرگ‌ومیر همراه می‌باشد. زنان به دلیل ویژگی‌های آناتومیکی و فیزیولوژیکی خاص، بیش از مردان در معرض خطر این عفونت قرار دارند. شناسایی عوامل خطر در این گروه می‌تواند پایه‌گذار مداخلات پیشگیرانه مؤثر باشد.

مواد و روش‌ها: این پژوهش به‌صورت یک مرور روایتی (Narrative Review) با هدف شناسایی، تحلیل و تلفیق شواهد مربوط به عوامل خطر بروز CAUTI در زنان انجام شد. جستجوی جامع در پایگاه‌های PubMed، Web of Science و Scopus با استفاده از ترکیب واژه‌های کلیدی "Urinary Tract Infection"، "Catheter-Associated Urinary Tract Infection (CAUTI)" و "Women" از ژانویه 2010 تا دسامبر 2024 انجام گرفت. داده‌های استخراج‌شده از مطالعات منتخب با رویکرد سنتز روایتی تحلیلی بررسی و نتایج در محورهای اصلی طبقه‌بندی گردید. تعداد 780 مقاله استخراج گردید و در نهایت 35 مقاله وارد پژوهش شدند.

یافته‌ها: تحلیل مطالعات نشان داد که مدت زمان باقی‌ماندن کاتتر، نوع و اندازه آن، ویژگی‌های آناتومیکی، عوامل زمینه‌ای و طولانی بودن زمان جراحی از مهم‌ترین پیش‌بینی‌کننده‌های بروز CAUTI در زنان هستند. از نظر میکروبیولوژیک، Escherichia coli شایع‌ترین پاتوژن جداشده گزارش گردید و ظهور سویه‌های مقاوم تولیدکننده بتالاکتاماز طیف گسترده (ESBL) یکی از چالش‌های عمده در کنترل این عفونت محسوب شد.

نتیجه‌گیری: CAUTI در زنان نتیجه تعامل عوامل فیزیولوژیکی و مراقبتی است. کاهش مدت کاتتریزاسیون، انتخاب کاتتر مناسب، رعایت اصول آسپتیک و کنترل قند خون مهم‌ترین راهبردهای پیشگیری محسوب می‌شوند. اتخاذ رویکردی چندسطحی و جنسیت‌محور می‌تواند بروز این عفونت را به‌طور معنادار کاهش دهد.