مقدمه: بمب‌های فسفری که حاوی فسفر سفید هستند، به‌عنوان سلاح‌هایی با قابلیت ایجاد دود غلیظ و سوختگی‌های شدید در درگیری‌های نظامی استفاده می‌شوند. استفاده از این سلاح‌ها نگرانی‌های بسیاری در حوزه بهداشت عمومی و محیط زیست ایجاد کرده است. فسفر سفید به دلیل خواص آتش‌زا و سمی خود می‌تواند اثرات جبران‌ناپذیری بر سلامت انسان و محیط زیست داشته باشد. هدف از این مطالعه، بررسی اثرات بهداشتی و زیست‌محیطی استفاده از بمب‌های فسفری در جنگ‌ها است.

مواد و روش ها: این تحقیق به‌صورت مرور روایتی (Narrative Review) انجام شد. برای گردآوری داده‌ها، جستجوی جامعی در پایگاه‌های علمی ملی و بین المللی مانند PubMed،Scopus و Google Scholarصورت گرفت. کلیدواژه‌های مورد استفاده شامل "فسفر سفید"، "بمب‌های فسفری"، "اثرات بهداشتی"، و "آلودگی زیست‌محیطی" بودند. مقالات انتخاب‌شده شامل مطالعات منتشر شده در دهه اخیر بودند که اثرات بهداشتی و زیست‌محیطی فسفر سفید را بررسی کرده‌اند.

یافته‌ها: نتایج مرور نشان داد که استفاده از بمب‌های فسفری می‌تواند منجر به سوختگی‌های شیمیایی شدید، آسیب‌های جدی ریوی و مسمومیت سیستمیک شود. تماس مستقیم با فسفر سفید باعث سوختگی‌های عمیق و غیرقابل درمان می‌شود که اغلب نیاز به درمان فوری و طولانی‌مدت دارند. همچنین، استنشاق دود ناشی از انفجار این بمب‌ها می‌تواند موجب آسیب‌های حاد تنفسی و حتی مرگ شود. از نظر زیست‌محیطی، فسفر سفید به آلودگی خاک و آب منجر می‌شود و به‌سختی تجزیه می‌شود. این آلودگی می‌تواند به‌طور مستقیم بر گیاهان و جانوران تأثیر گذاشته و موجب کاهش تنوع زیستی در مناطق درگیر شود.

نتیجه‌گیری: استفاده از بمب‌های فسفری دارای پیامدهای جدی برای سلامت انسان و محیط زیست است. یافته‌های این مطالعه نشان می‌دهد که نیاز به تنظیم مقررات بین‌المللی سختگیرانه‌تر برای محدود کردن استفاده از این سلاح‌ها ضروری است. همچنین، اقدامات پیشگیرانه و برنامه‌های درمانی مناسب برای افرادی که در معرض فسفر سفید قرار می‌گیرند باید تقویت شود. پژوهش‌های بیشتری برای درک بهتر اثرات طولانی‌مدت این ماده بر سلامت عمومی و محیط زیست توصیه می‌شود.