fa سلامت معنوی دانشجویان ایرانی: ابعاد، چالش‌ها و نقش آن در ارتقای سلامت روان مقالات کامل full articles مروری review <p style="font-style: normal; text-align: justify;"><span style="line-height:2;"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:IRANyekan;"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="AR-SA">مقدمه:</span></b><span lang="AR-SA"> سلامت معنوی به‌عنوان یکی از ابعاد اساسی سلامت کل‌نگر، نقش کلیدی در معناجویی، تاب‌آوری و سازگاری روانی دانشجویان ایفا می‌کند؛ به‌ویژه در شرایطی که آنان با فشارهای تحصیلی، هویتی و اجتماعی مواجه هستند. این مطالعه مروری روایتی با هدف تحلیل نظام‌مند شواهد علمی درباره اثر سلامت معنوی بر سلامت روان و عملکرد تحصیلی دانشجویان ایرانی و شناسایی عوامل مؤثر و چالش‌های مرتبط انجام شد.</span><span dir="LTR"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;"></span></span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="AR-SA">مواد و روش‌ها:</span></b><span lang="AR-SA"> جست</span><span lang="FA">‌و</span><span lang="AR-SA">جو در پایگاه‌های ملی و بین‌المللی با استفاده از کلیدواژه‌هایی مانند &laquo;سلامت معنوی&raquo;، &laquo;سلامت روان&raquo;، &laquo;دانشجویان&raquo;، &laquo;تاب‌آوری&raquo;، &laquo;معنویت&raquo; و &laquo;بهزیستی روانی&raquo; صورت گرفت. معیارهای ورود مطالعات، تمرکز بر جمعیت دانشجویان ایرانی، ارتباط با سلامت معنوی و روان، انتشار از سال </span><span lang="FA">۱۳۹۴</span><span lang="AR-SA">به بعد و دسترسی به متن کامل مقالات بود؛ مطالعات با جمعیت غیردانشجویی، فاقد تحلیل رابطه سلامت معنوی و روان یا کیفیت علمی پایین، از بررسی خارج شدند. نهایتاً، </span><span lang="FA">۳۵</span><span lang="AR-SA"> مطالعه با کیفیت مناسب برای تحلیل انتخاب شدند.</span><span dir="LTR"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;"></span></span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="AR-SA">یافته‌ها:</span></b><span lang="AR-SA"> تحلیل مطالعات منتخب نشان داد که سلامت معنوی با کاهش افسردگی، اضطراب و استرس رابطه منفی و معناداری دارد (ضرایب همبستگی </span><span lang="FA">0/4</span><span lang="FA">&ndash;</span> <span lang="AR-SA">تا </span><span lang="FA">0/6</span><span lang="FA">&ndash;</span><span lang="FA">) </span><span lang="AR-SA">و با شاخص‌های مثبت روان‌شناختی همچون تاب‌آوری و بهزیستی روانی همبستگی مستقیم و قابل توجهی نشان می‌دهد (</span><span lang="FA">0/5</span><span lang="AR-SA">تا </span><span lang="FA">0/7). </span><span lang="AR-SA">این روابط به‌ویژه در دانشجویان رشته‌های علوم پزشکی که اغلب نمونه‌های بزرگ‌تری داشتند، برجسته‌تر بود. مهم‌ترین چالش‌ها شامل ناهمگونی ابزارهای سنجش سلامت معنوی، کمبود برنامه‌های آموزشی هدفمند و موانع فرهنگی جتماعی برای پرداختن به معنویت در محیط دانشگاهی بود.</span><span dir="LTR"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,&quot;serif&quot;"></span></span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="AR-SA">نتیجه‌گیری:</span></b><span lang="AR-SA"> شواهد موجود نشان می‌دهند که سلامت معنوی نه تنها با بهبود سلامت روان و افزایش تاب‌آوری و رضایت از زندگی دانشجویان مرتبط است، بلکه عملکرد تحصیلی و انگیزه یادگیری آنان را نیز تقویت می‌کند. این یافته‌ها ضرورت طراحی و اجرای برنامه‌های جامع آموزشی و حمایتی برای ارتقای سلامت معنوی در محیط دانشگاهی را برجسته می‌کنند و پژوهش‌های آینده باید به بررسی علّی، مکانیسم‌های میانجی و توسعه ابزارهای بومی معتبر برای سنجش این مؤلفه بپردازند.</span></span></span></span></span></span></p> <div style="text-align: justify;"><span style="line-height:2;"><span style="font-size:16px;"><span style="font-family:Times New Roman;"><b>Introduction:</b> Spiritual health, as a fundamental dimension of holistic health, plays a key role in meaning-making, resilience, and psychological adjustment among university students particularly in the context of academic, identity-related, and social pressures. This narrative review aimed to systematically analyze existing evidence on the impact of spiritual health on mental health and academic performance among Iranian students and it identified related influencing factors and challenges.<br> <b>Materials and Methods:</b> A structured search was conducted across national and international databases using <i>spiritual health</i>, <i>mental health</i>, <i>students</i>, <i>resilience</i>, <i>spirituality</i>, and <i>psychological well-being</i> keywords. Inclusion criteria comprised studies focusing on Iranian student populations, addressing spiritual health and mental health, using articles which were published from 2015 onward, and availability in papers full text. Studies involving non-student populations and those which lack the analysis of the relationship between spiritual and mental health did not include in this survey. Finally, 35 well qualified studies were selected for analysis.<br> <b>Results:</b> Analysis of the selected studies indicated that spiritual health was significantly and negatively associated with depression, anxiety, and stress (correlation coefficients ranging from &minus;0.4 to &minus;0.6), and they showed a strong positive relationship with resilience and psychological well-being (r = 0.5&ndash;0.7). These associations were more prominent among students in medical sciences programs, which generally involved larger sample sizes. Key identified challenges included heterogeneity of spiritual health measurement tools, a lack of targeted educational programs, and cultural&ndash;social barriers to addressing spirituality within academic<br> <b>Conclusion:</b> The available evidence suggests that spiritual health is not only associated with improved mental health, increased resilience and life satisfaction among students, but also contributes to enhanced academic performance and learning motivation. These findings underscore the importance of designing and implementing comprehensive educational and supportive interventions to promote spiritual health within university settings. Future research should focus on causal investigations, examination of mediating mechanisms, and the development of culturally validated instruments for assessing spiritual health.</span></span></span></div> سلامت معنوی, سلامت روان, دانشجویان , تاب آوری, مرور روایتی. Spiritual health, Mental health, Students, Resilience, Narrative review 82 94 http://jps.ajaums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-592-2&slc_lang=fa&sid=1 Rahim Shamseddini رحیم شمس الدینی rahimshamsadini18@gmail.com 10031947532846005016 10031947532846005016 No Department of Anesthesiology, Faculty of Paramedicine, AJA University of Medical Sciences, Tehran, Iran. گروه هوشبری، دانشکده پیراپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی آجا، تهران، ایران. Zahra Jahanbakhsh زهرا جهان بخش jahan_medphysio@ajaums.ac.ir 10031947532846005017 10031947532846005017 No Department of Physiology, Faculty of Medicine, AJA University of Medical Sciences, Tehran, Iran. گروه فیزیولوژی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی آجا، تهران، ایران. Leila Poursoliman لیلا پورسلیمان Leilapoursoleiman@gmail.com 10031947532846005018 10031947532846005018 No Department of Emergency Medical Services, Faculty of Paramedicine, AJA University of Medical Sciences, Tehran, Iran. گروه فوریت های پزشکی، دانشکده پیراپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی آجا، تهران، ایران. Dariush Robati داریوش رباطی dr.robati@ajaums.ac.ir 10031947532846005019 10031947532846005019 No Department of Infectious Diseases, Faculty of Medicine, AJA University of Medical Sciences, Tehran, Iran. گروه بیماری‌های عفونی و گرمسیری، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی آجا، تهران، ایران. Afsaneh Karami Juyani افسانه کرمی جویانی Afsaneh.k1720@gmail.com 10031947532846005020 10031947532846005020 Yes Department of Health Information Technology, Faculty of Paramedicine, AJA University of Medical Sciences, Tehran, Iran. گروه فناوری اطلاعات سلامت، دانشکده پیراپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی آجا، تهران، ایران.